चीनसंगकाे सीमा विवाद अध्ययनका लागि तातिए देउवा, ओलीकाे ढाकछाेप

काठमाडौं, ३० भदाै ।

चीनले नेपाली भूमि मिचेकाे खबर पाएपछि देउवा सरकारले एक सरकारी टाेली गठन गरि अध्ययन प्रतिवेदनका लागि पठाएकाे छ । सीमा अध्ययनका लागि टाेली खटिएपछि चीनकाे ध्यान तानिएकाे श्राेतले जनाएकाे छ ।

चीनले हुम्लाको नाम्खा गाउँपालिकाकाे लाप्चामा एकलौटी रुपमा भवन बनाए पनि तत्कालीन ओली सरकारले जमिन नमिचेको भन्दै चीनलाई उन्मुक्ति दिएको थियो । तर कांग्रेस नेता जीवनबहादुर शाहीले आफै स्थलगत अध्ययन गरेर सरकारले ढाकछोप गरेको यथार्थ बाहिर ल्याएका थिए । यथार्थ बाहिर आएपछि शेर बहादुर देउवा सरकार एक्सनमा आएकाे छ ।

सरकारले एक इन्च पनि भूमि नछोड्ने नीतिअनुसार गृह मन्त्रालयको सहसचिव जयनारायण आचार्यको नेतृत्वमा गठन गरेकाे सरकारी टोली अतिक्रमित सीमा क्षेत्रमा पुगेको छ । हुम्लाको लाप्चामा नेपाली भूमिमा चीनले ठुलाे भवन बनाएको घटनाकाे नेपाली सरकारी टोलीले अध्ययन थालेको छ ।

यसै स्थानमा अघिल्लो वर्ष विवाद आएको थियो । विवाद उठ्ने तर तत्कालिन सरकार उदासिन देखिएपछि स्थलगत अध्ययनका लागि हुम्लाकाे साे क्षेत्र पुगेका कांग्रेस नेता शाहीले जिल्लाकाे विभिन्न ८ ठाउँमा सीमा गडबड रहेको तथ्य बाहिर ल्याएका थिए ।

कांग्रेस नेता शाहीको प्रतिवेदनका आधारमा देउवा सरकारले छानविन समिति पठाएको हो । शनिबार हुम्ला सदरमुकाम पुगेको टोली सोमबार लाप्चा गएको हो ।

लाप्चाबाट पैदल हिँडेर टोलीले पाँच हजार मिटर अग्लो स्थानमा रहेका सीमा स्तम्भहरूको स्थलगत अध्ययन गर्ने प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश आचार्यले बताए । चीनले हुम्लाको नाम्खा गाउँपालिकाको लाप्चासँगै रहेको लोलुङ जोङमा भौतिक संरचना बनाएको र ती संरचना नेपाली भूमिको रहेको भन्दै नेपाल सरकारले सीमा अध्ययन टोली गठन गरेको थियो ।

लाप्चामै चीनले एकतर्फी रुपमा १२ नम्बर पिलर पुनर्निर्माण गरेको र टोलीले सम्भव भएसम्म हुम्ला खण्डमा पर्ने १५ वटै सीमा स्तम्भहरु पुग्ने जनाएको छ । हुम्लाको नाम्खा गाउँपालिका– ६ को टाकुलेमा रहेको ११ नम्बर र लाप्चा क्षेत्रमा सीमास्तम्भ नम्बर १२ पर्छन् । सीमास्तम्भ नम्बर ५ (१) र (२), ६ (१) र (२), ७ (१) र (२), ८ (१) र (२), ९ (१) र (२), नाम्खा– ५ को हिल्सा र किट क्षेत्रमा पर्छन् ।

त्यस्तै, नाम्खा– ५ कै यारीभित्रको ह्याङ्सी क्षेत्रको याङ्जो भज्याङमा ३ नम्बर सीमास्तम्म ठाउँको नुमुच्चैमा ४ नम्बर सीमास्तम्भ रहेको छ ।

समितिमा उमेशराज जोशी, किशोरकुमार श्रेष्ठ, प्रदीपकुमार पाल, सुशील डंगोल, दयानन्द जोशी र कपिल कटवाल रहेका छन् ।