चीन बाट होसियार: ऋणको जालमा नपर्न नेपाललाई अर्थशास्त्रीहरूकाे सुझाव

0
10
Advertisement

विकासको नाममा चीनले ऋणको थैली खडा गरेको छ । बेल्ट एन्ड रोड परियोजनाअन्तर्गत श्रीलंकालगायत एसियाली मुलुकमा पाकिस्तानले ऋणको जाल फैलाएको छ । यस्तो अवस्थामा नेपालका एक अग्रणी अर्थशास्त्रीले नेपाललाई चिनियाँ ऋणको जालमा नपर्न सल्लाह दिएका छन् ।

चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले शुक्रबार नेपालको राजकीय भ्रमण गर्ने भएका छन् । भ्रमणका क्रममा काठमाडौं र बेइजिङबीच विभिन्न व्यापार सम्झौतामा हस्ताक्षर हुने अपेक्षा गरिएको छ । स्रोतका अनुसार काठमाडौंका शेरबहादुर देउबर सरकारले बेल्ट एन्ड रोड आयोजनाअन्तर्गत पूर्वाधार निर्माणका लागि चीनबाट ऋण लिने सोच बनाएको छ । नेपालका अर्थशास्त्री विश्वम्भर पोखरेल देउवाले सरकारलाई यस्तो चेतावनी दिएका छन् । चीनबाट ऋण लिँदा सरकार सचेत हुनुपर्ने उनको भनाइ छ ।

Advertisement

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार नेपालले चीनसँग वैदेशिक सहायता वा साधारण ऋण लिन दशक लामो सम्झौता गर्न लागेको हो । र यसैले केही अर्थशास्त्रीहरूले आकाशमा बादल देखिरहेका छन्। किनभने आयोजना निर्माणको ठुलो लागत ऋणले नै व्यहोर्ने छ । भविष्यमा त्यो ऋण ब्याजको पहाड बन्यो भने नेपाल समस्यामा पर्नेछ । अर्थशास्त्री विश्वम्भर पोखरेलले यस सम्बन्धमा श्रीलंकाको मुद्दा उठाएका छन् । उनको भनाइमा ‘नेपाल अर्थतन्त्रको हिसाबले श्रीलंकाजस्तो स्थानमा पुग्न सकेको छैन । आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर हुन विदेशी ऋणमा पूर्वाधार निर्माण गर्नुअघि दुईपटक सोच्नुपर्छ ।”

‘चाइना बेल्ट एण्ड रोड’ परियोजनालाई लिएर धेरै देशले यसअघि नै प्रश्न उठाउँदै आएका छन् । चीन-पाकिस्तान आर्थिक करिडोरप्रति असन्तुष्टि। मलेसिया सरकारले चिनियाँ सहयोगमा निर्माण भइरहेको महत्वाकांक्षी पूर्वाधार परियोजना रद्द गरेको छ । चिनियाँ आयोजनाबाट ऋणीले खासै फाइदा नपाएको देखिएको छ । बरु, उनीहरूले व्यापार घाटाको सामना गरिरहेका छन्। यसको सबैभन्दा ठूलो उदाहरण श्रीलंका हो। देशको वैदेशिक ऋणको मात्रा ठूलो भएको छ । त्यसमध्ये आधाभन्दा बढी ऋण चीनबाट लिइएको हो । यस टापु राष्ट्रले सात दशकयताकै सबैभन्दा ठूलो आर्थिक संकटको सामना गरिरहेको छ। विद्युत् अभावका कारण देशमा कालोपत्र जारी छ । खाना, औषधि, आगो। दैनिक खाना पकाउने ग्यास पनि मिल्दैन । यस्तो अवस्थामा धेरैले श्रीलंका छोडेर भारत सरिरहेका छन् ।

Advertisement