बृजराज कुशवाहा, नवलपरासी, मंसीर २ ।
भारतबाट १५–२० जनाको समूहमा तस्कर नेपाली सीमा नाघ्ने तयारीमा रहेको ठोस सुराकीका आधारमा पुगेको सशस्त्र प्रहरी टोलीले अन्ततः दुई राउन्ड हवाइ फायर गर्नुपरेको घटना अब विश्लेषणीय मोडमा पुगेको छ।
कार्तिक २६ गते मध्यराति १२ बजेतिर प्रतापपुर गाउँपालिका–५ बसहिया नजिक लठ्ठा क्षेत्र—जहाँ वर्षौंदेखि तस्करी खुला रूपमा चल्दै आएको बताइन्छ—सशस्त्र प्रहरीको नियमित गस्ती टोली तस्कर नियन्त्रण प्रयासमा पुगे पनि उनीहरू फरार हुन सफल भए। प्रहरीले करिब १०० किलो सुकाइएको माछा बरामद गर्न सफल भयो।
तर, सो घटनाभन्दा गहिरो प्रश्नहरू अहिले उठेका छन्—सुराकी १०० प्रतिशत ठ्याक्कै सही हुँदाहुँदै पनि प्रहरी किन थोरै संख्यामा मात्र परिचालन गरियो?
सुराकी पक्का, तर प्रहरी बल धेरै किन लगिएन?
स्थानीय स्रोत र सुराकी अनुसार, तस्करहरू करिब एक घण्टामै सीमा पार गर्ने निश्चित सूचना सशस्त्र प्रहरीले पाएको थियो। यति संवेदनशील सूचना पाएको अवस्थामा पनि गुठी परसौनीबाट प्रहरी निरीक्षक प्रकाश थापाको नेतृत्वमा गएको टोलीमा कम संख्यामा मात्र जवान खटिनुले शंका थपिएको छ।
डिएसपी गोविन्द केसीले “१५–२० तस्करले हुलहुज्जत गर्दा आत्मरक्षाका लागि फायर गरिएको” पुष्टि गरे। यही भनाइबाट स्पष्ट हुन्छ—प्रहरीको संख्या वास्तवमै अपर्याप्त थियो।
स्थानीय प्रहरीसँगको समन्वय किन भएन?
घटना भएको क्षेत्र बसहिया प्रहरी चौकीभन्दा टाढा होइन। तर, चौकी इन्चार्ज संजय यादवले “हामीलाई बिहान मात्र थाहा भयो” भन्नुले,
- सशस्त्र र जनपद प्रहरीबीच समन्वय कमजोर छ,
- वा जानबुझेर जानकारी नदिइएको त हो ?
जस्ता गम्भीर प्रश्न जन्मिएका छन्।
इलाका प्रहरी कार्यालय बेलाटारीका इन्चार्ज शिवकुमार क्षेत्रीले पनि “हामी घटना पछि मात्र पुगेका हौँ” भन्दै यस्तै संकेत गरे।
स्थानीयको भनाइमा, लठ्ठा–बसहिया क्षेत्र तस्कर–प्रहरीको मिलेमतोमा सुरक्षित नाकाका रूपमा पहिलेदेखि नै परिचित छ। गाउँ–बस्ती टाढा भएका कारण नियन्त्रणका नाममा हुने ‘सम्झदारी’ सम्भव भएको वर्षौँदेखि सुनिँदै आएको कुरा हो।
हवाइ फायर किन आवश्यक भयो?
सूत्रका अनुसार तस्कर धेरै भएर मात्र नभई वातावरण बिग्रिएपछि फायरिङ गरिएको थियो। केही स्थानीय विश्लेषक भने भन्छन्—
- प्रहरीले तस्करहरूसँग मिल्ने प्रयास गरेको हुन सक्छ,
- तर, यसपटक तस्करले नटेरेपछि परिस्थितिलाई “नियन्त्रणमा देखाउन” फायर खोलियो।
यस्ता टिप्पणीहरू अहिले स्थानीय क्षेत्रमा खुलेर भइरहेको छ।
भारतीय मिडियामा समेत विवाद
घटनापछि भारतीय मिडियाले दुईखाले व्याख्या गरिरहेका छन्—
- केहीले “तस्करअगाडि नेपाली प्रहरीले घुँडा टेकेको” आरोपसहित समाचार लेखेका छन्,
- केहीले “भारतीय तस्कर रोक्न नेपाल–भारत सीमामा प्रहरीको गोली” भन्दै घटनालाई कडा सुरक्षाका रूपमा चित्रण गरेका छन्।
घटना रहस्यमय किन बन्दै गयो?
- निश्चित सुराकी हुँदाहुँदै पनि अपर्याप्त संख्यामा प्रहरी बल लगाइनु,
- स्थानीय प्रहरीलाइ समेत अन्धकारमा राखिनु,
- लामो समयदेखि चल्दै आएको तस्करी मार्गमै अचानक फायर खोलिनु,
- तस्करहरू सहजै अन्धकारको फाइदा उठाउँदै भाग्नु,
- उनीहरूले प्रयाेग गरेकाे बाइक एउटा पनि नसमातिनु,
यी सबै कुराले यो घटना सामान्य “नियमित गस्ती” भन्दा धेरै गहिरो देखिन्छ।
निष्कर्ष
सशस्त्र प्रहरीले हवाइ फायर गर्नु परिस्थितिजन्य निर्णय भए पनि यसले सशस्त्र र जनपद प्रहरीबीच समन्वय अभाव, सीमामा चल्दै आएको सम्भावित मिलेमतो, सुराकी व्यवस्थापनको कमजोरी, र सीमावर्ती सुरक्षाको गम्भीर प्रश्न उजागर गरेको छ।
तस्करहरू भागे, सामान बरामद भयो—तर घटनाले प्रहरी प्रणालीमै धेरै प्रश्न छोडेर गएको छ, जसको उत्तर सम्बन्धित निकायले स्पष्ट पार्न जरुरी बनेको छ।
